به علاوه، آب توضیح می‌دهد که چرا در گذرگاه‌های استراتژیک در حاشیه‌ی دشت‌های آبیاری شده، شهرهای بزرگ پدید آمدند: در این مناطق، زنجیره‌ای از روستاهای حاصلخیز، غذای شهرها را تأمین می‌کردند. شهرهای درون فلات ایران و شهرهای بیرونِ فلات از طریق شبکه‌ی جاده‌های کاروانی به هم متصل می‌شدند؛ این جاده‌ها هم از تعدادی شهرک‌‌، روستا و واحه‌های تجاری عبور می‌کردند. درون این شبکه از سکونت‌گاه‌های شهری، روستایی و شبانی، اقتصاد هر واحد تا حدی خودکفا بود اما در عین حال وابستگی متقابل اندکی هم به کل سیستم داشتند. یک مثالش، منطقه‌ی اصفهان و کلان‌شهر آن است. اصفهان با شبکه‌ای از روستاها و زمین‌های کشاورزی که به خوبی آبیاری می‌شدند، با شبکه‌ی وسیع جاده‌های تجاری که در تمامی جهات کشیده شده بودند، و در همسایگی‌ با قلمرو عشایر بختیاری، به خوبی نشانگر وابستگی متقابلِ اَشکالِ مختلف سکونت شهری، روستایی و عشایری در یک زیست‌بوم شکننده بود.

شهرها از نظر اداری، تجاری و فرهنگی بر روستاها کنترل داشتند اما درصد کمی از جمعیت کلی کشور را در خود جای داده بودند. تا سال‌های ۱۹۰۰، جمعیت شهریِ ایران بیشتر از ۱۰ درصد از کل جمعیتِ نُه تا ده میلیونی نبود. روستاهای فراوان که اکثریت جمعیت (۵۰ درصد جمعیت تا قبل از پایان قرن نوزدهم) را در خود داشتند، از نظر اقتصادی ضعیف‌ترین و فقیرترین اقشار را در خود جای داده بودند. با اینکه روستاها متکی به سیستم رعیت‌داری1 .8 serfdom نبودند و داخل روستاها تا حد زیادی خودمختاری و آزادی نقل و انتقال به مناطق دیگر وجود داشت، ولی نظام کشاورزی باستانی که بر سیستم مساقات2 .9 sharecropping (اجاره‌ی زمین) استوار بود، به زمینداران غایب از ملک اجازه می‌‌داد ابزار تولید کشاورزی و بخش عمده‌ای از محصولات (معمولاً سه پنجم) را از آن خود کنند و باعث شوند روستاییان در بهترین حالت زندگی بخور نمیری داشته باشند و در بدترین حالت گرسنگی بکشند. در اوایل قرون اسلامی، با نابودی (یا بهتر بگوییم فقیر شدن) طبقه‌ی دهقانان ایرانی، که معادل انگلیسی نزدیک آن طبقه‌ی اشراف3 .10 gentry است، روستاهای ایران و زمین‌های اطراف آنها عموماً بین نخبگان شهری و ملاکان محلی تقسیم ‌شدند. در پی این تغییرات و بر سَبیل مقاومت، نه مهاجرات روستاییان از روستایی به روستای دیگر پدیده‌ی نادری بود نه حتی تغییر شغل از کشاورزی به دامپروری.